Jay Marisca Gietzelt, Maria Tengö, Bas Verschuuren, Kasper Kok

Lees hier de Engelse vertaling

Foto van “het pad dat geen pad meer is”. Tijdens een wandelinterview in de Wadden dwong een overstroomd pad ons om een andere route te nemen. De deelnemer reflecteerde later dat reageren op veranderende omstandigheden, in plaats van de natuur te dwingen menselijke plannen te volgen, centraal stond in wenselijke toekomsten. Foto: Interview 18

This Plain Language Summary is published in advance of the paper discussed. Please check back soon for a link to the full paper.

Wat als het verbeelden van een betere toekomst begon met een wandeling?

Veel duurzame toekomstbeelden richten zich op technologie, beleid of economische veranderingen. Hoewel deze aspecten belangrijk zijn, wordt er vaak minder aandacht besteed aan iets dat net zo fundamenteel is: onze relatie met de natuur.

In deze studie onderzochten we hoe mensen zich wenselijke toekomstbeelden voorstellen voor het Nederlandse Waddengebied, een kustlandschap van getijden, kwelders en eilanden, gevormd door de constante beweging van zee en land. In plaats van deelnemers te verzoeken om de toekomst in te beelden in een vergaderruimte, hebben we hen uitgenodigd om te wandelen door delen van het Waddengebied die voor hen belangrijk waren. Tijdens deze wandelingen maakten de deelnemers foto’s en dachten ze na over hun ervaringen. Later namen ze deel aan een diepgaand gesprek met een begeleide verbeeldingsoefening.

Wat ons het meest verraste, was dat in deze gesprekken het Waddengebied zelf een actieve rol speelde bij het vormgeven van de toekomstvisies van de deelnemers. Eén moment laat dit duidelijk zien. Tijdens één wandeling was een pad dat we wilden bewandelen onder water verdwenen. De deelnemer paste zich aan en leidde ons langs een andere route. Later reflecteerde ze dat dit ook was hoe ze de toekomst voorstelde: niet door de natuur te dwingen om menselijke plannen te volgen, maar te reageren op haar ritmes en nieuwe paden te vinden wanneer de omstandigheden veranderen. De foto die ze nam kreeg de titel “het pad dat geen pad meer is”.

Tijdens de studie stelden de deelnemers zich toekomsten voor die minder gebaseerd waren op het beheersen van de natuur en meer op het samenleven met de natuur. Ze zagen voedselsystemen, bestuursvormen en alledaagse praktijken die werkten mét de dynamiek van het Waddengebied in plaats van ertegen. Zintuiglijke ervaringen speelden ook een belangrijke rol. De geluiden van vogels en wind, de geur van de zee, de smaak van eetbare planten en het gevoel van modder onder blote voeten werden allemaal onderdeel van hoe deelnemers zich wenselijke toekomsten voorstelden.

Deze bevindingen suggereren dat het belangrijk is hoe we de toekomst voorstellen. Door te wandelen, te observeren, te luisteren, en creatief met de plaats om te gaan, kunnen mensen hun ervaring en verbindingen met de natuur meenemen bij het verbeelden van toekomsten.

Dit is belangrijk, omdat het aanpakken van milieuproblemen meer vereist dan alleen technische oplossingen. Het creëren van duurzame toekomsten kan ook afhangen van hoe mensen zich de natuurlijke wereld voorstellen en zich ermee verhouden. Door deze relaties zichtbaar te maken, kunnen creatieve benaderingen bijdragen aan het verruimen van de toekomstbeelden die we ons kunnen voorstellen.